İşletme Akademisi Dergisi https://isakder.org/index.php/isakder İşletme Akademi Dergisi’nin yayın kapsamında; Muhasebe, Finansman, Bankacılık, Stratejik Yönetim ve Örgütsel Davranış, Üretim Yönetimi ve Pazarlama, Uluslararası İşletmecilik, Sayısal Yöntemler yer almaktadır. tr-TR editor@isakder.org (Prof. Dr. Seyhan ÇİL KOÇYİĞİT) info@orsamedya.com (ORSA Medya) Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 OJS 3.3.0.5 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Lojistik Yönetiminde Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler: Borsa İstanbul’da Bir Uygulama https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/63 <p>Günümüzde ticari faaliyetlerin dönüşüm hızı lojistik yönetiminde yapılacak sermaye yatırımlarını daha önemli hale getirmektedir. Söz konusu yatırımların finansman yöntemi ve sermaye maliyeti firma değeri üzerinde etkili olmaktadır. Dolayısıyla, sermaye yapısı kararları firma değeri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla, mevcut çalışmada lojistik işletmelerinde sermaye yapısını etkileyen faktörleri belirleyebilmek için pay senetleri Borsa İstanbul’da işlem gören 7 lojistik firmasının 2005-2021 dönemine ait yıllık finansal verileri panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular firma büyüklüğü, maddi duran varlık kullanımı, kârlılık, kâr payı ödemesi ve piyasa değeri/defter değeri gibi faktörlerin finansal kaldıracı yani sermaye yapısını doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır.</p> Caner Akbaba Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/63 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Faizsiz Finans Kurumlarında İç Denetimin Etkinliğinin Belirleyici Unsurları https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/64 <p>Faizsiz finans kurumlarında (FFK), finansal işlemleri Fıkhî ilke ve kurallara uygun olarak sürdürmek için, etkin bir Fıkhî iç denetim sistemi son derece önemlidir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, FFK’larda gerçekleştirilen Fıkhî iç denetimin etkinliğinin belirleyicilerini ortaya koymaktır. Çalışmada yöntem olarak kapsamlı bir literatür incelemesi yaklaşımı tercih edilmiştir. Sonuç olarak, FFK’lar tarafından, Fıkhî hükümlerin yerine getirilmesini temin eden bir mekanizma olarak Fıkhî iç denetimin etkinliği; üst yönetimin desteği, Fıkhî iç denetim süreci ve faaliyetleri, Fıkhî iç denetçilerin bağımsızlığı, Fıkhî iç denetçilerin yetkinliği ve iş performansı ile denetim komitesinin etkinliği olmak üzere beş faktör tarafından belirlenmektedir. Çalışmanın, etkin Fıkhî iç denetim çerçeveleri konusunda mevcut literatüre katkıda bulunacağı; ayrıca FFK’larda Fıkhî iç denetim sisteminin etkinliğini geliştirmek için hem FFK’lar hem de düzenleyiciler için kavramsal bir kılavuz olabileceği düşünülmektedir.</p> Berrin Karacaer- Ganite Kurt Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/64 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 TFRS 16 Kiralamalar Standardı Kapsamında Kiralama İşlemlerinin Kiracı Açısından Muhasebeleştirilmesi ve Raporlanması https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/65 <p>Uluslararası Muhasebe Standartları Komitesi UMS 17 Kiralamaların Muhasebeleştirilmesi'ni ilk olarak 1982 yılında yayınlamıştır. TFRS 16 Kiralamalar Standardı, 1 Ocak 2019 yılından itibaren başlayan kiralamalar için uygulanmak üzere, Ocak 2016'da yayınlanmıştır. 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için TFRS 16 uygulanmaktadır. TFRS 16’ nın ilk uygulama tarihinde veya öncesinde TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat standardı uygulanmışsa, erken uygulamaya izin verilmektedir. Standart, kendi özel gereksinimlerinde farklılık gösterse de, bir kira sözleşmesinin aktifleştirilmesinin gerekip gerekmediğine karar verirken “mülkiyet” yaklaşımını benimsemektedir. Süreç içerisinde, şirketlerin, kiralama sözleşmelerini, aktifleştirme kriterlerini atlayacak şekilde yapılandırmaya yönelmeleri TFRS 16 Standardı’nın yayınlanmasını zorunlu kılmıştır. TFRS 16 ile kiralama işlemleri finansal tablolara taşınarak, bilanço dışı finansman yöntemi olmaktan çıkmış, gerçeğe uygun sunum ilkesi (faithful represantation) karşılanmış ve bu sayede finansal tablo okuyucularına güvenilir bilgi sağlanmıştır. Böylelikle, potansiyel yatırımcılar, finansal analistler, finansal tablo okuyucuları, firma finansal durumunu daha doğru ve şeffaf değerlendirebileceklerdir. TFRS 16'a geçiş ile birlikte hemen hemen tüm kiralama sözleşmelerinin aktifleştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Uzun vadeli kiralama sözleşmelerinde faaliyet kiralaması ve finansal kiralama ayrımı ortadan kalkmakta, Kiracıların tüm kiralama sözleşmelerini varlık ve yükümlülük olarak aktifleştirmeleri ve finansal tablolarına taşımaları gerekmektedir. Bu çalışma, TFRS 16 Kiralamalar Standardı’na göre faaliyet kiralamalarının finansal tablolara alınması durumunda, Kiracı işletmelerin finansal tablolarının nasıl etkileneceğini, örnekler yardımı ile UMS 17 uygulaması ile karşılaştırarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Yapılan çalışma sonucunda, firmaların, TFRS 16 uygulaması ile, finansal tablo okuyucuları için firma performansı hakkında bilgi veren finansal verilerini, kilit rasyolarını, geçmiş uygulamaya kıyasla gerçeğe daha uygun ve daha şeffaf bir şekilde raporlayabildikleri bulgusu elde edilmiştir.</p> Özden Elif Çelik- Ali Alagöz Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/65 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Küresel Salgın Sürecinin İşletmelerin Karlılığı Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/66 <p>Uluslararası standartlar, 2000’li yıllarda Amerika’da yaşanan şirket skandalları ile gelişmiştir. Skandallar, Amerika’da etkili olan ulusal muhasebe sisteminin yetersiz olduğunu göstermiştir ve Uluslararası Muhasebe Standartlarının oluşturulmasını gerekli kılmıştır. Ülkelerin farklı muhasebe sistemleri kullanıyor olması uluslararası işletmelerin finansal tablolarında farklılıklara yol açabilmektedir. Bu farklılıklar, Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının (UFRS) benimsenmesiyle en aza indirilmiştir. Ülkemizde de standartların benimsenmesi kullanılan sistemler arasında farklılıklar doğurmuştur. Son dönemde yaşanan COVID-19 pandemisi pek çok işletmeyi etkilemiştir. Pandemi dönemlerinde alınan tedbirler özellikle gıda sektöründeki işletmelerin performanslarını etkilemiştir. Bu çalışmada, gıda sektöründeki işletmelerin Türkiye Muhasebe Standartları (TMS)/Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) uygulamalarının karlılık oranları üzerindeki etkileri özellikle pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde araştırılmıştır. Bu bağlamda Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) verilerine ulaşılan gıda sektöründeki iki işletmenin 2019-2020 yılı Vergi Usul Kanunu (VUK)’na ve TMS/TFRS’ye göre karlılık oranları hesaplanmıştır. Sonuçları SPSS programı kutu grafiğinde incelenmiştir. Pandemi döneminin işletmelerin karlılık oranları üzerindeki etkisinin aynı olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.</p> Fatih Coşkun Ertaş- Nagihan Kantarcı Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/66 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Uluslararası Standartlar Çerçevesinde Muhasebe Mesleğinde Kalite: Türkiye’de Muhasebe Meslek Mensuplarına Yönelik Bir Araştırma https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/67 <p>Muhasebe meslek mensupları finansal tabloların gerçeği yansıtması ile yakından ilgilenmektedir. Bu çalışmada muhasebe mesleğinin kalitesinin ele alınması amacıyla standartlar yanında mesleğin uygulayıcıları olarak meslek mensuplarının görüş ve önerilerine yer verilmiştir. Meslek mensuplarının görüşlerini almak üzere araştırmanın da temelini oluşturan ve Muhasebe Mesleğinde kaliteyi etkileyen faktörlerden oluşan Model (Papatya Modeli adı verilmiştir.) esas alınarak 302 muhasebe meslek mensubuna anket uygulanmıştır. Haksız rekabet, ücret ve kurumsallaşmanın meslek mensuplarının meslek kalitesini en çok etkileyen faktörler olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca muhasebe mesleğinin kalitesinin artırılmasına yönelik görüş ve önerileri alınmak üzere meslek odaları başkanları ve meslek yetkilileri ile görüşmeler yapılmıştır. Meslek yetkilileri mesleğin daha kaliteli olması gerektiği düşüncesindedir. Ücret tahsilatı, mesleğe giriş koşulları, sürekli eğitim ve haksız rekabet konularında meslekte sorunlar yaşandığı belirtmiştir. Muhasebe mesleğinin geleceği ve muhasebe mesleğinde kalitenin artırılması için yapılan analizler ile meslek mensuplarının bakış açıları birlikte dikkate alınarak çözüm önerileri sunulmuştur.</p> Hatice İlleez- Şaban Uzay Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/67 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Türk Bankacılık Sektöründe İç Denetim Yoluyla Siber Güvenlik Yönetişimi https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/68 <p>Makalede, iç denetim faaliyetlerinin siber güvenlik yönetişimindeki konumunun belirlenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle kavramsal çerçeveye değinilerek, konu ile ilgili tanımlardan ve terimler arasındaki ilişkilerden bahsedilmiştir. Sonrasında ise araştırma metodu olarak kullanılan, keşifsel sıralı karma yöntemlerin nasıl kullanıldığı görsellerle ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, delphi yöntemi, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla, açık uçlu sorular ve anketler vasıtası ile veri toplama aracı olarak kullanılarak, panelistlerin konuya ilişkin farkındalık seviyeleri ve fikir birliğine varma düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar tarafından, yasal mevzuata uyumun sağlanması, etik kuralların oluşturulması ve kurumsal yönetim ilkelerinin planlanması hususlarında siber güvenlik yönetişiminin etkili bir faktör olduğu ve bu faktörün de bilgi teknolojileri kontrollerinin yanında iç denetimin destekleyici fonksiyonlarına ihtiyaç duyduğu vurgulanmıştır. Çalışmada, özellikle, sağlıklı bir siber güvenlik yönetişiminin temin edilmesindeki temel yapı taşlarından olan gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik unsurlarının kusursuza yakın olarak işleyebilmesi için gerekli kurum kültürünün nasıl sağlanabileceği üzerine bir dizi fikir elde edilmiştir. Bu bağlamda, yetkilendirme sistemi üzerinde bilhassa durulmuştur.</p> Seval Kardeş Selimoğlu- Mustafa Hakan Saldı Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/68 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Avrupa Ülkelerinin Enerji İnovasyonu Performanslarının Analizi: Mabac ve Marcos Yöntemleri İle Bir Uygulama https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/69 <p>Araştırmada, 2021 yılı için Küresel Enerji İnovasyon Endeksi raporunda küresel anlamda enerji inovasyona en fazla katkı sağlayan ülke grubu olan Avrupa ülkelerinin söz konusu endeksin bileşenlerine ait değerler üzerinden inovasyon performansları MABAC ve MARCOS yöntemleri ile ölçülmüştür. Bulgulara göre, küresel enerji inovasyon performansı en fazla olan ilk üç ülkenin Finlandiya, Danimarka ve İsveç, en az olan ilk üç ülkenin ise Polonya, Yunanistan ve Estonya olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca her iki yönteme göre ortalama enerji inovasyon performans değerleri hesaplanmış ve söz konusu ortalama değerden az enerji inovasyon performans değerine sahip olan ülkelerin küresel anlamda enerji inovasyonuna katkı sağlamak için enerji inovasyonlarını artırmaları gerektiği değerlendirilmiştir. Yöntem açısından ise duyarlılık, ayırım uzaklıkları ve ilişki analizi sonuçlarına göre ülkelerin enerji inovasyon performanslarının GEII kapsamında ölçülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.</p> Furkan Fahri Altıntaş Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/69 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Sağlık Kurumlarında Örgütsel Özdeşleşme ile Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/70 <p>Etik ve ahlaki açıdan doğru davranış ve tutumlar sergilemek işyerlerinde hem çalışanlar hem de liderlerden beklenen önemli bir davranış biçimidir. Bununla beraber örgütler açısından pozitif çıktılara sebep olan ancak etik olmayan davranış türleri konusunda yapılan araştırmalar son zamanlarda literatürde hızlı bir şekilde gelişim göstermektedir. Bu tür davranışlardan biri de etik olmayan örgüt yanlısı davranışlardır. Örgütün yararına gerçekleştirilen ancak etik ilkelere aykırı olan bu davranışların sergilenmesi çeşitli örgütsel faktörlerden etkilenmektedir. Çalışma kapsamında etik olmayan örgüt yanlısı davranış sergileme eğilimi örgütsel özdeşleşme kavramı ile birlikte ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı örgütsel özdeşleşmenin etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar ile ilişkisini sağlık kurumları örneğinde incelemektir. Amaç doğrultusunda 321 sağlık çalışanından anket tekniği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda örgütsel özdeşleşmenin etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda literatürde kısıtlı sayıda araştırma yapılmış olan etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar konusunda çalışacak yazarlara tavsiyeler sunulmuştur.</p> Sermed Doğan Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/70 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Öz Saygının Bireysel Kariyer Planlama ve Akademik Güdülenme Üzerine Etkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/71 <p>Bu araştırmanın amacı öz saygının bireysel kariyer planlama ve akademik güdülenme üzerinde etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini bir devlet üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrenciler öğrenim gördükleri fakültelere göre tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Bu doğrultuda eğitim, fen ve edebiyat, iktisadi ve idari bilimler, veterinerlik, İslami ilimler, mühendislik, sağlık bilimleri ve spor bilimleri olmak üzere sekiz fakülte üzerinde tabakalandırılarak her bir tabakadan 100 kişi olacak şekilde toplamda 800 kişi seçilmiştir. Veriler anket aracılığıyla katılımcılarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde araştırmanın modeli ve hipotezleri doğrultusunda Pearson Korelasyon ve Regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öz saygının bireysel kariyer planlama ve bireysel kariyer planlamanın alt boyutları olan kendini değerlendirme, fırsatları tanıma ve hedefleri belirleme üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisi bulunmaktadır. Öz saygının bireysel kariyer planlamanın plan oluşturma boyutu üzerinde etkisi tespit edilememiştir. Bununla birlikte öz saygının akademik güdülenme ve akademik güdülenmenin kendini aşma alt boyutu üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öz saygının akademik güdülenmenin bilgiyi kullanma ve keşif alt boyutu üzerinde etkisi tespit edilememiştir.</p> Gözde Sunman- Şükran Oruç Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/71 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000 Katılım Bankalarının Konut Kredileri ve Bu Kredilerin Konut Finansmanındaki Rolleri https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/72 <p>Gayrimenkul anlamsal olarak çok fazla çeşitlilik arz etmektedir. Gayrimenkuller içerisinden, konut vasıflı olanların üretilmesi ve edinilmesi için gerekli finansmanın farklı yöntemlerle sağlanmasının mümkün olduğu bilinmektedir. Konut finansman sistemlerini, proje geliştirenlere yönelik konut finansmanı ve nihai kullanıcılara yönelik konut finansman yöntemleri olarak ayırmak mümkündür. Proje geliştirenlere yönelik konut finansmanı, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları’nın Finansmanı ve Yapımcılara Yönelik Krediler’den bahsedilmektedir. Nihai kullanıcılara yönelik konut finansman yöntemleri söz konusu olduğunda ise Doğrudan Finansman Yöntemi, Sözleşme Yöntemi ile Finansman, Mevduat Finansman Yöntemi ve İpotek Bankası Yöntemi’nden bahsedilmektedir. Ayrıca; Kurumsal Olmayan Sektör ve Kurumsal Sektör olarak iki ana gruba ayırmak mümkündür. Konut finansman sisteminde; ekonomik birimlerden gerekli olan fazla fonları toplayarak, fon talebiyle konut almak için borçlanma ihtiyacı olan kişi ve kuruluşlara aktarma yolunun bulunması gerekmektedir. Bu çalışmada konut finansman yöntemleri incelenmiş olup katılım bankalarının gayrimenkul finansmanında ki rolleri ve Türkiye’de katılım bankalarının konut finansmanında ki rolüne değinilmiştir. Son olarak yapılan araştırmanın değerlendirmesi yapılmış ve öneriler sunulmuştur.</p> Ender Güler- Ayşe Nesil Çiçekliyurt Telif Hakkı (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://isakder.org/index.php/isakder/article/view/72 Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0000